خانواده)، برخی برای گونه شناسی خانواده(همانند مقیاس انسجام و انعطاف پذیری خانواده) و برخی نیز به عنوان ابزار پژوهشی به کار برده شده اند. این ابزار ها را می توان به دو دسته کلی تقسیم نمود. دسته اول ابزارها یی هستند که تنها یک فرآیند خانوادگی خاص را می سنجند
گهرینگ و ویلر(1996) در بررسی های خود به تهیه ابزاری که به وسیله آن بتوانند یکپارچگی و انسجام خانواده را ارزیابی کنند، پرداختند. این مقیاس که توسط جوکار(1379) برای استفاده در ایران سازگار شده ، دارای یک صفحه شطرنجی است که آزمودنی، انسجام خانواده خود را بر پایه فاصله میان مهره ها(که در آن هر مهره معرف عضوی از اعضای خانواده است) بر روی صفحه شطرنجی نشان می دهد و میزان اقتدار هر یک از اعضای خانواده را با قراردادن بلوک ها به زیر هر یک از مهره ها مشخص میکند.
السون(1999) نیز برای ارزیابی سه فرآیند انسجام خانوادگی، انعطاف پذیری خانوادگی و ارتباطات خانوادگی سه مقیاس مختلف را ساخت که بر پایه دو مقیاس انسجام خانوادگی و انعطاف پذیری ساخته شده و بر پایه مقیاس ارتباطات خانوادگی می توان به طراحی و تجویز برنامه ها ی درمانی برای خانواده اقدام کرد. سامانی(2004) برای ارزیابی میزان انسجام عاطفی ، یک مقیاس 28 سؤالی دارای پنج عامل مهم را ساخت . این عوامل عبارتند از : ارتباط با مادر، ارتباط با پدر، ارتباط با فرزندان، روابط زناشویی و روابط عاطفی.
دسته دوم ابزارهایی هستند که به ارزیابی همزمان چند فرآیند می پردازند. از جمله این ابزارها می توان به مقیاس محیط خانواده و مقیاس کارکردهای خانواده اشاره کرد.

مقیاس محیط خانواده
مقیاس محیط خانواده برای اندازه گیری ویژگی های اجتماعی- محیطی خانواده ها مورد استفاده قرار گرفته است. این ابزار برای اندازه گیری ویژگی های مذکور به شیوه های گوناگونی مثلاٌ مشاوره خانواده و روان درمانی مورد استفاده قرار گرفته است و با کمک این ابزار محقق قادر خواهد بود تا به ارزیابی برنامه های مربوط به سیستم های خانواده بپردازد. مقیاس محیط خانواده، ویژگی های سیستم خانواده را به سه شیوه مورد اندازه گیری قرار می دهد: اعضای خانواده، رفتار خانواده را تا چه حد واقعی ارزیابی می کنند، خانواده در شرایط ایده آل و در شرایط جدید مورد (انتظار) چگونه رفتار خواهد کرد. این ابزار دارای ده خرده مقیاس است که به اندازه گیری سه بعد زیر بنایی محیط خانواده می پردازد: بعد رابطه ، بعد رشد فردی و بعد نگهداری و تغییر سیستم . سه خرده مقیاس از این ده خرده مقیاس به بهم پیوستگی ، بیان احساسات و تعارض اشاره دارند. بهم پیوستگی به میزان تعهد و حمایت اعضای خانواده از یکدیگر اشاره دارد. به همین ترتیب بیان احساسات به میزان تمایل اعضای خانواده برای بیان احساسات خود به طور مستقیم اشاره دارد و تعارض به میزان بیان مستقیم خشم و تعارض در میان اعضای خانواده اشاره دارد. پنج خرده مقیاس به رشد فردی اشاره دارند. این پنج خرده مقیاس عبارتند از استقلال ، جهت یابی پیشرفت ، جهت یابی فکری- فرهنگی ، جهت یابی فعالیت های تفریحی ، و تأکیدات اخلاقی- مذهبی . استقلال میزان قاطع بودن، خودکفا بودن و متکی بودن بر تصمیمات اعضای خانواده را مورد ارزیابی قرار می دهد. جهت یابی پیشرفت منعکس کننده این مطلب است که چقدر از فعالیت ها در جهت پیشرفت و چقدر از فعالیت ها در جهت رقابت است. جهت یابی فکری- فرهنگی سطح علاقه افراد در فعالیت های سیاسی، فکری، و فرهنگی را نشان می دهد. جهت یابی فعالیت های تفریحی میزان مشارکت افراد در فعالیت های اجتماعی و تفریحی را منعکس می کند. تأکید اخلاقی- مذهبی، بر مسائل و ارزش های اخلاقی و مذهبی تأکید دارد. دو خرده مقیاس باقیمانده یعنی خرده مقیاس های سازمان و کنترل برای نگهداری سیستم تعریف شده اند. این دو خرده مقیاس به اندازه گیری این مطلب می پردازند که طراحی و اجرا چقدر در فعالیت ها و مسئولیت های خانواده حاکم است.
در مجموع مقیاس محیط خانواده را می توان برای توصیف محیط اجتماعی، خانواده و مجموعه روابط بین پدر، مادر و دیدگاه های کودکان و همچنین بررسی و مقایسه ترجیحات و نگرش اعضای خانواده نسبت به محیط کلی و واقعی خانواده به کار برد.

پایان نامهاینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

همچنین می توان از این مقیاس به صورت بالینی در تدوین و فرموله کردن شرح حال، تسهیل روند روان درمانی و مشاوره خانواده و نیز آموزش متخصصان بالینی و بهبود برنامه های مرتبط با سیستم خانواده استفاده کرد(برنیس و موس، 1986).
نقش سلامت عمومی در ثبات خانواده
خانواده جایگاه مهمی در رشد شخصیت افراد دارد. اغلب افراد دچار مشکلات مختلف شخصیتی و روانی که فاقد بهداشت و سلامت عمومیی هستند از خانواده‌های ناسالم برخاسته‌اند. از اینرو در تامین سلامت عمومی افراد خانواده جایگاهی مهمی دارد و ضروری است راهکارهای مناسب در تامین سلامت عمومی خانواده شناسایی و به مرحله اجرا گذارده شود. در این راستا ضروریست عواملی که مخل سلامت عمومی خانواده‌ها هستند شناسایی و روش های مقابله با آنها توصیه گردد. روشن است عدم تامین سلامت عمومی خانواده ، تلاشهای فردی برای رسیدن به اهداف و پیشرفتهای فردی و اجتماعی را با مانع روبرو خواهد ساخت.
از طرف دیگر زنان نیمی از جامعه را تشکیل می‌دهند»، «زنان نیمی از نیروی اقتصادی جامعه هستند»، « زنان نبض حیات خانوداه بشمار می‌روند»، « زنان نقش اول در خانواده‌اند»، «پیشرفت جامعه در گرو سلامت خانواده‌ها و سلامت خانواده‌ها وابسته به سلامت زنان است» و … یکی از اساسی‏ترین مقوله‏های حیات بشری مسئله زنان است. به میزان توجه به موضوع زنان، جامعه از سلامت و پویایی و تعالی برخوردار می‏گردد و بدون اهتمام و تلاش به مسائل این گروه، امکان برخورداری از نسلی سالم، خلاق، پرتحرک و پویا وجود ندارد؛ چرا که زنان نیمی از پیکره جامعه‏اند و تأثیری مستقیم در سعادت و شقاوت نیم دیگر این پیکره دارند. لذا توجه بر زنان در واقع یعنی توجه به تمامی پیکره انسانی.
عوامل خانوادگی موثر در سلامت عمومی
شیوه‌های ارتباطی موجود در خانواده
شبکه ارتباطی که فرد در آن قرار دارد عامل مهمی در تامین سلامت عمومی فرد هستند. از اینرو شیوه‌های ارتباطی نامناسب تاثیرات مضری روی فرد و سلامت او خواهند داشت. خانواده‌های سرد و فاقد روابط گرم و محبت آمیز ، خانواده‌های دارای روابط خصومت آمیز ، شیوه‌های ارتباطی شدیدا وابسته معمولا ناسالم گزارش شده‌اند. برقراری شیوه ارتباطی منطقی ، محترمانه و در عین حال گرم و صمیمانه مدنظر متخصصان سلامت عمومی خانواده است.
مهارتهای زندگی اعضای خانواده و نقش آن در سلامت عمومی خانواده
لازم است تک تک اعضا خانواده با مهارتهای لازم برای زندگی آشنا باشند. روشن است والدین در خانواده نقش مهمی در ترویج استفاده از مهارتهای سالم زندگی در خانواده دارند. پدران و مادران که فاقد مهارتهای مفید زندگی هستند با عدم تامین الگوی مناسب برای فرزندان مشکلاتی را برای آنها فراهم می‌کنند. به عنوان مثال کودکی که همواره دیده است والدین او در مقابل ناملایمات زندگی با پرخاشگری و منازعه برخورد می‌کنند با احتمال بسیار بیشتری همین روش را در مسائل مربوط به خود در خانواده و حتی در بیرون از خانواده بکار خواهد بست.
از اینرو لازم است خانواده‌ها با آگاهی و کسب اطلاعات لازم در زمینه شیوه‌های صحیح مهارتهای زندگی مثل کنترل و مدیریت استرس ، برنامه ریزی برای زندگی ، مدیریت اقتصادی خانواده ، مدیریت ارتباطات برون خانوادگی ، کنترل هیجانات ، آموزشهای مربوط به اجرای قاطعیت و جرات‌مندی به تامین سلامت عمومی افراد خانواده مبادرت ورزند.
اقتصاد خانواده و نقش آن در سلامت عمومی خانواده
وضعیت اقتصادی خانواده با تاثیری که در فضای کلی زندگی می‌گذارد نقش خود را بر سلامت عمومی خانواده اعمال می‌کند. مشکلات اقتصادی اغلب موجب بوجود آمدن مشکلات دیگری برای خانواده می‌شوند و خانواده ناچارا با معنویات و محرومیتهای در سبکهای زندگی و تصمیم‌گیری مواجه می‌شود که مجبور است با آنها دست و پنجه نرم کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که اغلب شرایط نامناسب در فضای خانواده اعم از منازعه و سایر مسائل در شرایط رکود اقتصادی خانواده که خانواده با نوعی بحران اقتصادی مواجه است افزایش می‌یابد.
طبقه متوسط اقتصادی از سلامت عمومی مناسبی بهره می‌برند. در واقع مسائل اقتصادی زمینه ساز بروز مشکلات مختلف ارتباطی و روانی افراد خانواده می‌شوند و با کاهش توانمندی‌های روانی افراد مقابله با این مشکلات را برای خانواده با مانع مواجه می‌سازند. درگیری فکری واقعی برای حل مشکلات مالی خانواده ، مشغله ذهنی با پیدا کردن راه های افزایش درآمد خانواده اغلب به کاهش ظرفیت تحمل افراد منجر می‌شوند. در این حالت فرد با کوچکترین ناملایمتی واکنشهای شدیدی ممکن است از خود نشان دهد. همچنین تلاش و تقلا برای بالا بردن در آمد خانواده و حفظ آن با تحت تاثیر قرار دادن گرمی و صمیمیت روابط خانواده کاهش مدت زمان با هم بودن اعضا نقش منفی خود را اعمال می‌کند.
ازدواجهای مناسب در تامین سلامت عمومی خانواده
در تشکیل یک خانواده سالم که بتواند از سلامت عمومی خوبی بهره‌مند گردد انتخاب مناسب و ازدواج موفق مرحله اولیه است. لازم است در ازدواج که اولین مرحله تشکیل خانواده به شمار می‌رود و پایه‌های اساسی تامین سلامت عمومی خانواده ریخته شود. در این راستا توافق شخصیتی ، اقتصادی ، فرهنگی و فکری حائز اهمیت است که توصیه می‌شود با یاری از مشاوران و متخصصات امر صورت بگیرد. ازدواجهای نامناسب که در آن همسران از عدم همخوانی شخصیتهایشان رنج می‌برند و یا مشکلات دیگری دارند در طول زندگی مخل سلامت عمومی آنها و فرزندان خواهد بود.
بخش سوم: مروری بر تحقیقات انجام شده
در ابن بخش به برخی از سوابق تحقیقات انجام شده درخصوص موضوع حاضر اشاره می شود. لازم به ذکر است که به بسیاری از تحقیقات خارج از کشور در متن فصل دوم و فصل اول شاره شده است و در اینجا صرفا به برخی از سوابق تحقیقات انجام شده در داخل کشور می پردازیم.
نکته قابل توجه دیگر آن است که به طور کلی مشابه تحقیق حاضر، هیچگونه تحقیقی در ایران انجام نشده است. تحقیقات انجام شده درخصوص موضوع سلامت عمومی به طور جداگانه به طور مکرر مورد اشاره قرار گرفته است. از طرف دیگر تحقیقات درخصوص محیط خانواده نیز به صورت مدون و مشخص تاکنون انجام نشده ولی سوابق مربوطه که در منابع خارجی بود، در جای خود مورد اشاره قرار گرفته است. نکته حائز اهمیت دیگر آن است که رابطه بین سلامت عمومی و محیط خانواده بخصوص درباره زنان باردار دارای سابقه تحقیق نبود. در ذیل فقط به برخی از تحقیقات انجام شده درباره سلامت عمومی بویژه تحقیقات درخصوص پرسشنامه سلامت عمومی(GHQ) اشاره شده است.
پرسشنامه سلامت عمومی (G.H.O) آزمونی است با ماهیت چندگانه و خود- اجرا که به منظور بررسی اختلالات غیر روان گسسته که در وضعیت‌های مختلف جامعه یافت می‌شود طراحی شده است. این پرسشنامه ممکن است برای نوجوانان و بزرگسالان در هر سنی و به منظور کشف ناتوانی در عملکردهای بهنجار و وجود حوادث آشفته‌کننده در زندگی استفاده شود. این آزمون جنبه تشخیصی ندارد و تنها می‌توان از آن برای سرند کردن افراد در شرایط حادثه استفاده نمود (گلدبرگ و ویلیامز، 1988).
پرسشنامه سلامت عمومی اولین بار توسط گلدبرگ (1972)،‌ تنظیم گردید. پرسشنامه اصلی دارای 60 سؤال می‌باشد، اما فرم‌های کوتاه شده 30 سؤالی، 28 سؤالی و 12 سؤالی در مطالعات مختلف استفاده شده است. به نظر محققین پرسشنامه سلامت عمومی از روایی و کارایی بالا برخوردار است و کارآیی فرم فرم 12 سؤالی تقریباً‌ به همان میزان فرم 60 سؤالی است. ده‌ها تحقیق ارائه شده توسط گلدبرگ و ویلیامز (1988)، در انگلستان و سایر کشورها مؤید این دیدگاه است (برای مثال مراجعه شود به ماری و ویلیامز، 1985؛ شمسوندر و همکاران، 1986). پرسشنامه سلامت عمومی به 38 زبان مختلف ترجمه شده و تحقیقات مختلفی بر روی این پرسشنامه، در 70 کشور به انجام رسیده است (گلدبرگ و همکاران، 1977).
در خصوص روانی پرسشنامه سلامت عمومی تا کنون مطالعات فراوانی صورت گرفته است. در یک مطالعه، پتون و التون (1987)، فرم 28 سؤالی این پرسشنامه را بر روی گروهی از دختران مدرسه‌ای اجرا نموده و نتایج را به روش تحلیل عاملی و با بهره گرفتن از روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. نتایج این بررسی حاکی از آن است که شباهت بسیاری بین مطالعه اصلی، انجام شده توسط گلدبرگ و هیلر (1979، به قسمت ابزار تحقیق مراجعه شود)، و تحقیق پتون و التون (1987)، وجود دارد. در یک بررسی دیگر استفانسن و کریست جانسن (1985)، پرسشنامه سلامت عمومی و شاخص پزشکی کورنل (برودمن و همکاران، 1949)، را بر روی 1850 نفر در ایسلند اجرا نمودند و به ضریب همبستگی 48/0 دست یافتند. در تحقیق دیگر چن و چن (983)، به اجرای پرسشنامه سلامت عمومی بر روی 225 نفر از دختران مدرسه‌ای در هنگ‌کنگ پرداختند. این محققین از پرسشنامه چند جنبه ای شخصیتی مینه‌سوتا جهت بررسی روائی همزمان استفاده نموده و به ضریب همبستگی 54/0 دست یافتند. همچنین کالمن، ویلسن و کالمن (1983)، دو پرسشنامه سلامت عمومی و مقیاس ناامیدی بک را بر روی 101 نفر آزمودنی اجرا نمودند و نتایج تحقیق آنها نشان داد که بین نا امیدی و سلامت عمومی همبستگی وجود دارد. در تحقیقی دیگر هودیامونت و همکاران (1988)، بر روی یک گروه نمونه در شهر آمستردام پرسشنامه سلامت عمومی، مقیاس موازنه عاطفی و پرسشنامه شرح حال آمستردام (برای جزئیات مراجعه شود به هودیامونت، پیروسی‌بن، 1987)، را اجرا نمودند و در هر مورد ضریب همبستگی 60/0 را گزارش کردند. همچنین هندرسن و همکاران (1981)، هنگامی که پرسشنامه سلامت عمومی و افسردگی زانگ را بر روی یک گروه نمونه در استرالیا مقایسه نمودند، به ضریب همبستگی 57/0 دست یافتند.

فصل سوم

روش اجرای پژوهش

مقدمه
فصل سوم به بررسی روش اجرای تحقیق مربوط می شود. ابتدا نوع تحقیق از نظر روششناسی مشخص شده است و سپس جامعه آماری و مشخصات آن، حجم نمونه مورد نیاز و روش نمونه گیری، روش جمع آوری داده ها، پایایی و روایی ابزار و همچنین روش آماری مورد استفاده در این تحقیق بطور مفصل شرح داده شده است.
روش اجرای پژوهش
با توجه به اهداف پژوهش حاضر، یعنی تعیین رابطه بین محیط خانواده و سلامت عمومی زنان باردار، از روش توصیفی از نوع همبستگی استفاده شده است. تحقیقات همبستگی شامل کلیه تحقیقاتی است که در آنها سعی می‌شود روابط بین متغیرهای مختلف با بهره گرفتن از ضریب همبستگی کشف یا تعیین شود. هدف روش تحقیق همبستگی مطالعه حدود تغییرات یک با چند یا حدود تغییرات یک یا چند متغیر دیگر است (دلاور، 1380). در واقع موضوع تحقیق در راستای این هدف دور می‌زند که آیا می‌توان اساساً رابطه‌ای بین متغیرهای نامبرده یافت.
جامعه پژوهش
جامعه آماری مورد مطالعه این پژوهش را تعدادی از زنان بارداری تشکیل می‌دهند که در تهران منطقه 4 زندگی می‌کنند.
نمونه و روش نمونه‌گیری
در این پژوهش از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شده است. برای نمونه‌گیری این تحقیق به منطقه 4 تهران مراجعه و تعدادی از زنان بارداری بطور تصادفی انتخاب شدند. طبق نظر دلاور در پژوهش‌های از نوع همبستگی، حداقل حجم نمونه 50 نفر برای بیان چگونگی رابطه، ضرورت دارد (دلاور، 1380)، نمونه‌ آماری این پژوهش 60 زن باردار منطقه 4تهران می باشد.
ابزار اندازه‌گیری و روش گردآوری داده ها
جهت پاسخگویی به فرضیه های تحقیق و به منظور گردآوری اطلاعات مورد نیاز، از دو پرسشنامه سلامت عمومی(GHQ) و مقیاس محیط خانواده (FES) استفاده شده است.
الف) پرسشنامه سلامت عمومی گلد برگ
پرسشنامه سلامت عمومی 28 سؤالی توسط گلدبرگ و هیلر در سال 1979 طراحی و تدوین شده است.

دسته‌ها: پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید