یکی از عالیترین مقاطع علمجویی و دانشپژوهی در نظام آموزش عالی، هدفها و فلسفه خاصی را دنبال میکند. مهمترین هدف کلی از تشکیل چنین دورهای، فراهم آوردن محیط و شرایط لازم برای آنانی است که طالب ورود به سطح عالیتری از حقیقتجویی و درک عمیقتر مفاهیم و پدیده های جهانی بهمنظور کسب توانایی ذهنی مؤثر بر فرایند توسعه جامعه هستند. برایناساس، هر دانشگاهی که اقدام به تشکیل دوره های دکترا میکند، هدفهای ملموستری را تدوین میکند(فتاحی، 1380).

2-11 روش های مختلف آزمون دکتری در ایران
2-11-1 آزمون غیرمتمرکز
در این روش پذیرش دانشجو در هر یک از رشته های تحصیلی دارای مجوز شورای گسترش آموزش عالی در مقطع دکتری داخل توسط دانشگاه و براساس مقررات مربوط و با نظارت وزارت صورت میگیرد(صفریان، 1377).
دانشگاه باید تاریخ و نحوه برگزاری ازمون هر رشته و شرایط پذیرش و مهلت ثبت نام را از طریق روزنامه های کثیرالانتشار به اطلاع داوطلبان سراسر کشور برساند. دانشگاه همچنین باید شرایط عمومی و اختصاصی پذیرش دانشجو و سایر ضوابط و مقررات و اطلاعات موردنیار داوطلبان را به نحو مقتضی به اطلاع آنان برساند. به علاوه دانشگاه موظف است مراتب فوق را حداقل 2 ماه قبل از برگزاری آزمون به طور کامل به اطلاع معاونت آموزشی وزارت و سازمان سنجش آموزش کشور برساند(سازمان سنجش آموزش کشور).
سازمان سنجش آموزش کشور براساس اطلاعات دریافتی از دانشگاه ها نسبت به ایجاد بانک اطلاعاتی آزمون های دکتری اقدام مینماید. به نحوی که داوطلبان بتوانند از طریق تماس مستقیم با سازمان مذکور در موقع مقتضی از برنامه و شرایط آزمون دکتری دانشگاه ها اطلاع حاصل نمایند.
دانشگاه ها باید پس از بررسی مدارک ثبت نام داوطلبان، تعداد داوطلبان واجد شرایط شرکت در آزمون و ظرفیت پذیرش خود را به طور رسمی به سازمان سنجش آموزش کشور ارسال و سپس نسبت به صدور کارت ورود به جلسه ازمون برای داوطلبان اقدام نماید. دانشگاه موظف به رعایت زمان بندیهای مناسب در مورد تاریخ ارسال مدارک، مهلت ثبت نام، تاریخ برگزاری آزمون و اعلام نتایج آزمون میباشد(همان منبع).
2-11-2 آزمون متمرکز
در این روش فرض بر این است اختیارات دانشگاه ها در پذیرش دانشجو در هر یک از رشته های تحصیلی محدودتر شده و وزارت علوم یا سازمان سنجش مجری بخش مهمی از آزمون گردد(صفریان، 1377). یعنی وزارت یا سازمان سنجش در زمان مشخصی مستقیما تاریخ و نحوه برگزاری ازمون هر رشته و شرایط پذیرش و مهلت ثبت نام، شرایط عمومی و اختصاصی پذیرش دانشجو و سایر ضوابط و مقررات را از طریق روزنامه های کثیرالانتشار به اطلاع داوطلبان سراسر کشور برساند. همانند آزمون کارشناسی ارشد پس از دریافت و بررسی مدارک ثبت نام داوطلبان نسبت به صدور کارت ورود به جلسه ازمون برای داوطلبان اقدام نماید(سازمان سنجش آموزش کشور).
2-11-3 آزمون نیمه متمرکز
آزمون نیمه متمرکز در واقع تلفیقی است از دو روش متمرکز و غیرمتمرکز و تفاوت اساسی آن در نحوه برگزاری آزمون کتبی میباشد.

این آزمون با توجه به اهداف و سیاست های کلان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در جهت بهبود سنجش علمی داوطلبان آزمون های دوره دکتری تخصصی و با توجه به افزایش ظرفیت دانشگاه ها در مقطع دکتری و افزایش چشمگیر فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی ارشد در رشته های مختلف از دانشگاه های گوناگون و همچنین تقاضای روزافزون آن ها برای ورود به دوره دکتری، از سوی سازمان سنجش آموزش کشور در 9 گروه آزمایشی علوم انسانی، علوم پایه، فنی و مهندسی، کشاورزی، هنر، دامپزشکی، پزشکی، زبان های خارجی و تربیت بدنی و علوم ورزشی طراحی و اجرا می شود(خدایی، 1390).
آزمون دکترا با چند محور و هدف اصلی شروع شده است، عدالت آموزشی و ساماندهی پذیرش دانشجو در جهت نیازهای وزارت علوم و امور تحقیقاتی کشور از اهداف برگزاری این آزمون است. در واقع هدف این است که وزارت علوم بتواند پذیرش دانشجوی دکترا را مدیریت کند و در این میان سازمان سنجش هم صرفا یک سازمان مجری است. به شیوه و مدل برگزاری این آزمون انتقاداتی وارد است اما برای نقد آزمون دکترا باید روش های قبلی پذیرش دانشجوی دکتری هم مورد بررسی قرار گیرد و مشکلات آن روش ها دیده شود . باید بررسی شود که آیا برگزاری آزمون دکترای نیمه متمرکز مشکلات را کم کرده است یا به مشکلات گذشته مشکلی اضافه کرده است؟
تا 3 سال گذشته 3 سیستم پذیرش دانشجوی دکترا در دانشگاههای کشور وجود داشت در یک روش دانشگاهها فقط با امتحان زبان دانشجو را غربال میکردند. این نوع روش در دانشگاههای تهران، اصفهان و تربیت مدرس برگزار میشد. در تعدادی از دانشگاهها آزمون عمومی نیز برگزار میشد اما در نهایت اوراق کسانی بررسی می شد که نمره آزمون زبان را آورده باشند. در روشی دیگر که در دانشگاه های شریف و امیرکبیر برگزار می شد یک آزمون عمومی در حد مقطع کارشناسی گرفته می شد و بر اساس آزمون 3 برابر ظرفیت برای مصاحبه دعوت می شدند. این روش پذیرش دانشجو 5 سال با پیمانکاری دانشگاه شریف و اجرای سازمان سنجش آموزش کشور برگزار شد، در این آزمون سؤالات را سازمان سنجش طرح و برگزار می کرد و سرانجام نتایج را اعلام می کرد. روش سوم مختص دانشگاههایی بود که دانشجوی دوره دکترای کمی داشتند، این دانشگاهها فقط بر اساس سوابق تحصیلی دانشجو پذیرش می کردند(صادقی راد و همکارن، 1388).
یکی از اشکالات مطرح شده در آن زمان این بود که دانشگاهها از اواخر خرداد تا نیمه مرداد امتحانات خود را برگزار میکردند و دانشجو به این دلیل وقت زیادی را درگیر بوده است . در یک سری از رشته ها برای داوطلبان تداخل ایجاد می شد. به همین دلیل داوطلبان شانس خود را فقط در یک یا دو دانشگاه می سنجیدند و سعی می کردند یا دانشگاه دوران کارشناسی ارشد خود را انتخاب کنند یا حتی در برخی مواقع دانشگاهی پایین تر از دانشگاه خود را انتخاب کنند، چرا که از ریسک پذیرفته نشدن هراس داشتند. همچنین از لحاظ هزینه نیز به داوطلبان فشار می آمد چرا که باید هزینه هایی حدود 50 یا 60هزار تومان برای هر دانشگاه پرداخت میکردند. اعتراضات دانشجویی و ممانعت از تضییع حقوق دانشجویان توسط دانشگاه ها یکی از اهداف برگزاری آزمون نیمه متمرکز دکتری بود، یکی از مواردی که باعث شده است بحث پذیرش دانشجوی دکترا بیشتر مورد توجه قرار گیرد تعداد زیاد داوطلبان این آزمون و اعتراضات زیادی است که در بحث پذیرش دانشجوی دکترا مطرح می شود.
در آن زمان دانشگاهها و گروه ها در پذیرش دانشجوی دکترا اختیار مطلق داشتند، دانشگاهی ممکن بود وجود داشته باشد که در تیپ یک قرار داشت اما دانشجویی پذیرش می کرد که در سطح پایینتر بود یا پذیرش دانشجوی دکترا خیلی هم طبق قاعده و قانون برگزار نمیشد(خدایی، 1390).
2-12 پذیرش دکتری در دانشگاه آزاد
به منظور سنجش میزان توانایی علمی شرکت کنندگان در آزمون با اصول و مفاهیم اساسی هر رشته (Ph.D) ورودی دکتری تخصصی تحصیلی، دروس و مواد امتحانی تعیین شده است که آزمون آن حداکثر در سه نوبت و در دو روز متوالی برگزار می شود. سطح سؤالات امتحانی، برحسب مورد در حد دانش و تجربیات فارغ التحصیلان دوره کارشناسی ارشد در هر رشته، مطابق برنامههای مصوب شورای عالی برنامه ریزی است(راهنمای دوره تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی، 1390).
سؤالات آزمون ورودی دوره دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی به صورت تشریحی می باشد و لازم است داوطلبان برابر دستورالعمل های مندرج در روی برگ سؤالات، پاسخ را در دفترچه پاسخنامه تشریحی، که به همین منظور در اختیار آنان قرار میگیرد، بنویسند. پس از برگزاری آزمون، پاسخنامه های تشریحی داوطلبان بعد از سربرگ شدن توسط اساتید تصحیح، بازبینی و نمرهگذاری میشود(کاردان، 1381).
معدل کتبی داوطلبان پس از اعمال ضرایب بر روی نمرات خام هر درس محاسبه شده و سپس داوطلبان به ترتیب معدل کتبی از بالاترین نمره به پایین ترین نمره رتبهبندی می شوند.
در هر رشته تعدادی از داوطلبان در صورت احراز شرایط تعیین شده توسط گروه تخصصی مربوطه و با توجه به اولویت معدل کتبی به مصاحبه دعوت می شوند.
پس از انجام مصاحبه نمره کل دعوت شدگان به مصاحبه براساس 75 درصد معدل کتبی و 25 درصد نمره مصاحبه تعیین و سپس به ترتیب نمره کل از بالاترین نمره به پایین ترین نمره رتبه بندی می شوند.
گزینش دانشجو در هر رشته به تعداد ظرفیت تعیین شده و با توجه به اولویت نمره کل انجام می شود. گزینش دانشجو در هر رشته در کلیه واحدهای دانشگاهی مجری به صورت همزمان صورت می گیرد بدین ترتیب که داوطلبان هر رشته با اولویت نمره کل ابتدا در واحد انتخابی و در صورت تکمیل ظرفیت، در سایر واحدهای مجری رشته، گزینش خواهند شد(راهنمای دوره دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی، 1390) .
جدول2-1، خلاصه یافته های بدست آمده از پذیرش دانشجوی دکتری در برخی از کشورهای جهان
کشور
مدل غالب
شرایط پذیرش
آلمان
پژوهش محور
تسلط به زبان انگلیسی و آلمانی، آزمون جامع
امریکا
درسمحور
نمره بالا از امتحان GRE، تسلط به زبان انگلیسی، مصاحبه و امتحان شفاهی همراه با سوابق تحصیلی، حداقل دو توصیهنامه معتبر، statement of purpose
بریتانیا
پژوهشمحور
مدرک معتبر کارشناسی ارشد یا معادل آن، تسلط به زبان انگلیسی
دانمارک
پژوهشمحور
آزمون جامع کتبی، امتحان شفاهی و کارنامه پژوهشی
ژاپن
پژوهشمحور
آزمون جامع کتبی، آزمون شفاهی و کارنامه پژوهشی، تسلط به زبان انگلیسی یا ژاپنی
سوئد
پژوهشمحور
مدرک معتبر کارشناسی ارشد یا معادل آن، تسلط به زبان انگلیسی، مصاحبه و ارزیابی دانشجو توسط کمیته تحصیلات تکمیلی
سوئیس
پژوهشمحور
مدرک معتبر کارشناسی ارشد یا معادل آن، مصاحبه همراه با کارنامه پژوهشی و توصیه نامه تسلط به زبان انگلیسی یا آلمانی یا فرانسوی
فرانسه
پژوهشمحور
تسلط به زبان فرانسوی، مدرک معتبر کارشناسی ارشد یا معادل آن، مصاحبه همراه با کارنامه پژوهشی و توصیه نامه
کانادا
درسمحور
مدرک معتبر کارشناسی ارشد یا معادل آن، کارنامه پژوهشی و توصیه نامه معتبر، تسلط به زبان انگلیسی ونمره قابل قبول آزمون GRE یا CAT یا آزمونهای مشابه
هلند
پژوهش محور
مدرک معتبر کارشناسی ارشد یا معادل آن، کارنامه پژوهشی و خلاصه پایانتامه دکترای تخصصی، تسلط به زبان انگلیسی
در تمامی موارد، پیششرط پذیرش در دوره دکترای تخصصی قبول راهنمایی پایاننامه دانشجو از طرف یک استاد شاغل در دانشگاه است.
2-13-1 پذیرش دانشجوی دکتری در کانادا
دانشجویان در دانشگاه‌های کانادا برای ورود به دوره دکتری نیازی به گذراندن آزمون ورودی جامع به شکل رسمی نداشته و تنها در برخی رشته های خاص آزمونی به صورت شفاهی و کتبی برگزار می‌شود.
به طور مثال دانشجویان دانشگاه واترلو در رشته ریاضی برای ورود به دوره دکتری باید آزمون کتبی دروسی مانند جبر، آنالیز و توپولوژی را گذرانده و از پایان نامه دوره کارشناسی ارشد خود نیز به عنوان قسمت شفاهی آزمون دفاع کنند.
طول متوسط دوره دکتری در دانشگاه‌های کانادا چهار سال بوده و مانند روال معمول بسیاری از دانشگاههای جهان معدل دوره کارشناسی ارشد و موافقت استاد راهنما با طرح رساله‌ دکتری دو عامل اصلی برای پذیرش دانشجوی دکتری در دانشگاههای کانادا است(شرایط پذیرش دروه دکتری در کانادا، 2011).
برای ورود به این دوره میانگین نمره 70 درصد و بالاتر مربوط به دوره کارشناسی ارشد مورد نیاز است. علاوه بر این دانشجو باید توصیه های کتبی استادان قبلی را داشته باشد که نشان دهنده توانایی او برای پژوهش است. برای دوره دکتری در کانادا دانشجو باید دروس تعیین شده مربوط به رشته مورد نظر خود را گذرانده و از پایان نامه پژوهشی خود نیز دفاع کند. در موارد خاص هم با هماهنگی هیئت علمی دانشگاه امکان اخذ مدرک دکتری بدون دریافت کارشناسی ارشد و تنها با داشتن مدرک لیسانس امکانپذیر است. دانشجویان با خاتمه مقطع فوق لیسانس ضمن برقراری ارتباط با استاد راهنما و توافق بر سر محتوای پایان نامه حین حضور در کلاس مشغول پژوهش می‌شوند. دانشجویان باید با ارائه مدرک موثقی که نشان دهد آنها به مدت دو یا سه سال بصورت تمام وقت روی موضوع ارائه شده کار می‌کردند برای ورود به مقطع دکتری از کمیته اساتید صاحب نظر تائیدیه بگیرند. پس از برقراری ارتباط با استاد راهنما، سوابق علمی و تحصیلی و همچنین طرح پژوهشی دانشجو در کمیته ای متشکل از استاد راهنما و چهار استاد دیگر که یکی از آنها باید از اساتید صاحب نظر خارج از دانشگاه باشد تائید شده و دانشجو پس از دفاع از طرح خود موفق به اخذ مدرک دکتری خواهد شد(شرایط پذیرش در دانشگاه های کانادا، 2012).
2-13-2 پذیرش دانشجوی دکتری در دانشگاه های امریکا، پنسیلوانیا
برای ورود به دوره دکتری ارائه مدرک مربوط به دوره کارشناسی ارشد مورد نیاز است. علاوه بر این دانشجو باید4 توصیه کتبی استادان قبلی را داشته باشد که نشان دهنده توانایی او برای پژوهش است پس از برقراری ارتباط با استاد راهنما، سوابق علمی و تحصیلی و همچنین طرح پژوهشی دانشجو باید در کمیته ای متشکل از استاد راهنما و چهار استاد دیگر که یکی از آنها باید از اساتید صاحب نظر خارج از دانشگاه باشد تائید شود(شرایط پذیرش در دانشگاه های امریکا، 2012).
2-13-3 شرایط پذیرش دانشجوی دکتری در فرانسه
داشتن مدرکی دال بر داشتن سوابق علمی وتحقیقاتی؛
انجام یک کار تحقیقاتی بطور انفرادی؛
چنانچه شرائط فوق محرز شده باشد می باید مراحل ذیل را پیگیری کرد:
کسب موافقت از استاد راهنمای تحقیقی که مسئولیت ونظارت طرح را برعهده گیرد.
اخذ نظر مساعد مسئول موسسه آموزشی دکترای مربوطه(شرایط پذیرش دانشجوی دکتری در فرانسه، 2011).

پایان نامهاینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

بررسی نتایج حاصل از مرور ساختاریافته مدلهای مختلف آموزش دکترای تخصصی در کشورهای برتر دنیا نشان میدهد که مدل غالب تربیت دانشجو، مدل پژوهش محور است؛ هرچند قوانین و نحوه پیادهسازی این مدل درکشورهای مختلف متنوع بوده و دستخوش تحولاتی شده است. این نکته نیز قابل ذکر است که حتی در معدود دانشگاههایی هم که از نظامهای آموزشی غیر از مدل پژوهشمحور استفاده میشود، شاخصهای درسمحور کمرنگ گردیدهاند. با درنظرگرفتن این موضوع که در اکثر این دانشگاهها هدف از تحصیلات تکمیلی و خصوصا تحصیل در دوره دکترای تخصصی، تربیت پژوهشگران توانا درگرایشهای خاص رشتهای است که توامندی گسترش مرزهای دانش را داشته باشند، گرایش به مدل پژوهشمحور که با تنوع زیاد در بهرهگیری از این مدلها همراه گردیده است قابل توجیه است. در این میان روشن بودن و شفافسازی وظایف اساتید، دانشجویان و سایر افرادی که با تحصیلات تکمیلی در ارتباط هستند همچون کمیتههای تحصیلات تکمیلی سبب حرکت این دانشگاهها به سمت تربیت پژوهشگران با قابلیتها و توامندیهای قابل قبول شده است. هرچند این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که در قریب به اتفاق این دانشگاهها اختیارات اساتید راهنما بسیار گسترده است. همانگونه که در جدول ذکر شده است در تمامی دانشگاههای مورد بررسی پیششرط پذیرش دانشجو، حتی در دوره های درسمحور، انتخاب دانشجو برای تحصیل در دوره دکترای تخصصی توسط استاد راهنما است. البته نباید از نظر دور داشت که تنها افرادی میتوانند راهنمایی پایان-نامه دوره دکترای تخصصی را برعهده بگیرند که دارای سطح علمی بالا باشند و یا به درجه استادی رسیده باشند. اختیارات اساتید راهنما تا به آنجا است که انتخاب دروس اختیاری، ارزیابی دورهای و میزان پیشرفت دانشجو، اجازه دفاع از پایاننامه و حتی ممانعت از ادامه تحصیل نیز با نظر مستقیم استاد راهنماست(صادقیراد و همکاران، 1388).
گفته می شود دانشگاه بولونیا نخستین مرکز آموزشی بوده که قریب به هشتصد سال پیش مدرکی با عنوان دکتری اعطا کرد. تحصیلات تکمیلی، در ابتدا بیشتر جنبه آموزش داشت و از قرن نوزدهم به بعد، هم در آموزش و هم در تحقیق، نقش برجسته ای در کشورهای

دسته بندی : پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید